Na depresję poporodową może zachorować każda młoda mama. Szacuje się, że z jej powodu cierpi nawet 10% kobiet, które urodziły dziecko. Jeżeli więc zauważysz u siebie objawy depresji poporodowej nie obwiniaj się, że jesteś złą mamą, tylko podobnie, jak w wypadku każdej innej choroby szukaj pomocy. Dobrze leczona depresja poporodowa jest w pełni uleczalna.

Spis treści:

Depresja poporodowa – objawy

W pierwszym tygodniu po porodzie kobiety często bywają przygnębione, rozdrażnione i skore do płaczu. Jest to tak zwany „baby blues”, który zauważa u siebie nawet 70-80% młodych mam. „Baby blues” powinien jednak szybko minąć. Jeśli wspomniane objawy utrzymują się dłużej niż przez 2 tygodnie po porodzie lub zaczynają się później, możesz mieć depresję poporodową. Warto bowiem wiedzieć, że depresja poporodowa nie zawsze występuje od razu po porodzie. Może się rozpocząć w dowolnym momencie w pierwszym roku życia dziecka.

Objawy depresji poporodowej mogą obejmować między innymi:

  • uporczywe uczucie smutku i przygnębienia,
  • brak radości życia i utratę zainteresowania światem,
  • brak energii i ciągłe uczucie zmęczenia,
  • kłopoty ze snem w nocy i senność w ciągu dnia,
  • trudności z nawiązaniem więzi z dzieckiem,
  • wycofanie się z kontaktów z ludźmi,
  • problemy z koncentracją i podejmowaniem decyzji,
  • czarnowidztwo, myśli o zrobieniu dziecku krzywdy.

Pomoc w depresji poporodowej

Warto wiedzieć, że objawy depresji poporodowej mogą trwać kilka miesięcy i być bardzo nasilone. Mogą więc wywrzeć znaczący wpływ na Ciebie, dziecko i Twoją rodzinę. Dlatego jeżeli zaobserwujesz u siebie objawy depresji, koniecznie szukaj pomocy.

Na początek uświadom sobie, że depresja dotyka dziesiątek kobiet. I że objawy, których doświadczasz nie znaczą wcale, że robisz coś źle, tylko że jesteś chora i po otrzymaniu odpowiedniego leczenia – wyzdrowiejesz. Dlatego nie wstydź się rozmawiać o swoich uczuciach z bliskimi osobami. Jak najszybciej powiedz o swoich problemach mężowi, siostrze czy przyjaciółce.  Kiedy dowiedzą się, że potrzebujesz pomocy, będą mieli szansę Cię wesprzeć – pomóc w opiece nad dzieckiem, umówić na wizytę u lekarza rodzinnego, psychologa lub psychiatry.

Wiele kobiet może nie zdawać sobie sprawy, że cierpi na depresję poporodową. Dlatego jeżeli przypuszczasz, że bliska Ci osoba – żona, partnerka, córka – może mieć depresję, jak najszybciej zwróć się po profesjonalną pomoc. Pamiętaj jednak, że pomoc w depresji poporodowej to nie tylko specjalistyczna opieka lekarska, ale także praktyczne wsparcie młodej mamy.

Depresja poporodowa – przyczyny

Przyczyny depresji poporodowej nie są całkiem jasne. Jest jednak kilka czynników, które zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na depresję poporodową. Należą do nich:

  • wcześniejsze epizody depresji lub problemów psychicznych,
  • brak wsparcia rodziny lub przyjaciół,
  • trudna relacja z partnerem,
  • stresujące wydarzenia w ostatnim czasie, np. utrata bliskiej osoby,
  • trauma psychiczna, np. przemoc fizyczna ze strony partnera,
  • baby blues.

Pamiętaj jednak, że nawet jeżeli nie jesteś w grupie ryzyka, urodzenie dziecka jest wydarzeniem, które wywraca życie do góry nogami i które czasami może wywołać depresję. Dla wielu osób to trudny emocjonalnie czas, bo opieka nad niemowlęciem może być stresująca i wyczerpująca.

Depresja poporodowa – leczenie

Jeśli chorujesz na depresję poporodową, potrzebujesz praktycznego i emocjonalnego wsparcia bliskich osób – rodziny i przyjaciół. Chodzi o to, żebyś zyskała trochę czasu dla siebie – na odpoczynek oraz sen. Ważne, żebyś miała też czas na regularne ćwiczenia i zdrowo się odżywiała. Często jednak to nie wystarczy, żeby wyzdrowieć i trzeba zwrócić się po pomoc do specjalisty.

Sposób leczenia depresji poporodowej powinien zależeć od Twojej sytuacji osobistej, tego, jak bardzo dotkliwe są objawy i jak reagujesz na leczenie.

Skuteczne leczenie depresji poporodowej obejmuje różne terapie psychologiczne, między innymi terapię poznawczo-behawioralną (CBT). W cięższych przypadkach lekarz może zalecić stosowanie także leków przeciwdepresyjnych. Jeżeli karmisz piersią poproś o przepisanie leku, który można bezpiecznie zażywać podczas karmienia piersią.

Depresja poporodowa u mężczyzn

Choć o depresji poporodowej najczęściej wspomina się w kontekście matek warto wiedzieć, że ta choroba dotyka także ojców dzieci lub partnerów. Niestety, często pozostaje u nich niezdiagnozowana.

Przyczyny depresji poporodowej u mężczyzn nie różnią się od tych, które zwiększają ryzyko depresji u kobiet. Pojawienie się dziecka wiele zmienia także w życiu ojców. Brak snu, troski finansowe, poczucie winy, że nie wspierają partnerki – to wszystko może się przyczynić do pojawienia się depresji. Sprzyjają jej także zmiany hormonalne, które po pojawieniu się dziecka występują także u mężczyzn oraz występowanie depresji poporodowej u partnerki.

Depresja poporodowa u mężczyzn objawia się nieco inaczej niż u kobiet – wycofanie się z życia rodzinnego, pracy i sytuacji społecznych, strach, bezradność i niepewność, co do przyszłości mogą być jej głównymi objawami. Podobnie jednak jak w wypadku kobiet depresję poporodową u mężczyzn trzeba leczyć.

Depresja poporodowa a cesarka

Dostępne badania[ii] sugerują, że istnieje związek między cesarskim cięciem, szczególnie takim, które zostało wykonane z powodu zagrożenia życia dziecka lub matki, a występowaniem depresji poporodowej. W porównaniu z kobietami, które rodziły naturalnie, u kobiet poddanych pilnemu cięciu cesarskiemu ryzyko wystąpienia depresji poporodowej może być nawet sześciokrotnie wyższe w ciągu 3 miesięcy po porodzie, niż u pozostałych kobiet. Jeżeli więc miałaś nagłą cesarkę, szczególnie zwróć uwagę na objawy depresji poporodowej, a razie ich pojawienia się szybko szukaj dla siebie pomocy. Pamiętaj jednak, że choć cesarka i depresja poporodowa często idą w parze, nie musi się tak zdarzyć u Ciebie.

Profilaktyka depresji poporodowej

Chociaż nie da się całkowicie zapobiec depresji poporodowej, warto wiedzieć, że dobre przygotowanie się do roli rodzica pomoże zmniejszyć stres i niepewność, kiedy dziecko będzie już na świecie. Nie tylko więc kup wyprawkę, ale także weź udział w zajęciach w szkole rodzenia i szukaj innych źródeł informacji, dzięki którym łatwiej będzie Ci zrozumieć zmiany, jakich razem z partnerem doświadczycie. Pracuj nad zbudowaniem z partnerem silnej, zdrowej relacji i rozmawiajcie o tym, jak wyobrażacie sobie rolę drugiego rodzica po urodzeniu dziecka. Prowadzenie zdrowego stylu życia i posiadanie bliskiej osoby z którą zawsze możesz porozmawiać i do której możesz zwrócić się w trudnych chwilach także pomoże Ci zachować zdrowie psychiczne.

 

[i] https://www.cdc.gov/reproductivehealth/depression/index.htm

[ii] https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/1635490/


Dr n. med. Herbich

autorytet w branży medycznej; ginekolog i położnik z wieloletnią praktyką medyczną w Polsce i w Niemczech; prekursor pessaroterapii w Polsce